Bursa'nın tarihi hamamları ve kaplıcalarından bugün hâlâ çalışanlar büyük ölçüde Osmangazi'de, Çekirge ile Kükürtlü mahallelerinde, doğal sıcak suyun yeryüzüne çıktığı yamaçta toplanır. Bu yapıların çoğu aslında kaplıcadır: suyu kazanda ısıtılmaz, kaynaktan sıcak gelir. En eskileri 14. yüzyıla, I. Murad dönemine uzanıyor. En bilineni ise Rüstem Paşa'nın 1552'de yaptırdığı Yeni Kaplıca. Aşağıda yedi yapıyı semtleri, yapım dönemleri ve kadın-erkek düzenleriyle bulacaksınız. Fiyatlarını yayımlayanların ücretlerini de ekledik.
Bursa'nın tarihi hamamları ve kaplıcaları bir bakışta
| Hamam | Semt | Tür | Yapım | Kadın-erkek düzeni |
|---|---|---|---|---|
| Eski Kaplıca | Çekirge (Kükürtlü) | Kaplıca | I. Murad dönemi (14. yüzyıl), 1511'de onarım | Ayrı kadınlar ve erkekler bölümü, aile hamamı |
| Çekirge Hamamı (Adak Hamamı) | Çekirge | Kaplıca | 1365-1370 | Kadın hamamı olarak bilinir |
| Keçeli Hamamı | Çekirge | Kaplıca | 14. yüzyıl | Kadınlar hamamı |
| Kara Mustafa Kaplıcası | Kükürtlü (Bademlibahçe) | Kaplıca | 1490 olarak anılır | Umumi hamam ve aile banyoları |
| Yeni Kaplıca | Kükürtlü | Kaplıca | 1552, Rüstem Paşa | Erkekler bölümü ve aile banyoları |
| Kaynarca Kaplıcası | Kükürtlü | Kaplıca | 17. yüzyıl sonları | Kadınlar bölümü |
| Çakır Ağa Hamamı | Osmangazi (kale eteği) | Hamam | II. Murad dönemi (15. yüzyıl) | Çifte hamam: kadınlar ve erkekler ayrı |
Kaplıca ile hamam arasındaki fark
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre kaplıca, hamamdan planıyla da ayrılır. Hamamda sıcaklığın ortasında göbek taşı bulunur. Kaplıcada onun yerini birkaç basamakla inilen, insan boyuna yakın derinlikte bir havuz alır. Suyu ısıtmak için külhan gerekmez; kaynaktan sıcak gelen su kurnalarda ve havuzda ılıtılarak kullanılır. Soyunmalık ve ılıklık ise klasik Türk hamamının düzenini korur. Ansiklopedi, Anadolu'daki Osmanlı kaplıca mimarisinin en tipik örneklerinin Bursa'da olduğunu yazar.
Kaplıcalar ve hamamlar tek tek
Eski Kaplıca (Çekirge)
Çekirge'deki kaplıcaların en eskisi ve en önemlisi sayılır; Armutlu Hamamı adıyla da anılır. Bursa Büyükşehir Belediyesi, yapının I. Murad döneminde eski bir Bizans banyosunun kalıntıları üzerine kurulduğunu yazar. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre inşaatta bol miktarda devşirme malzeme kullanıldı. Ana kapıdaki kitabe, 1511'deki onarımı ve soyunmalığın o sırada eklendiğini kaydeder. Sıcaklığın ortasında 7 metre çaplı yuvarlak bir havuz, ılıklığa bitişik küçük bir binada da kadınlar kısmı vardır.
Bugün Kervansaray Termal Hotel bünyesinde çalışıyor. Otelin sitesine göre son restorasyon Ağustos 2013'te bitti; kadınlar ve erkekler hamamının yanına bir aile hamamı eklendi. Termal bölüm her gün 07:00-22:00 arasında açık, su 44 °C. Otel dışından gelenlerin kabul koşullarını ve ücreti otelden sorun.
Çekirge Hamamı (Adak Hamamı)
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür Portalı'na göre 1365-1370 yılları arasında yapıldı. I. Murad Caddesi'nde, Askeri Hastane'nin önünde, yol seviyesinin altında kalır; kapıya birkaç basamakla inilir. Kadınların şifalı ve kutsal saydığı, parasız yıkanmak için yapılmış bir hamamdır. Bu yüzden Çekirge Sultan Adak Hamamı ya da Kadın Hamamı diye de bilinir. Giriş kapısının üzerinde tuğlayla işlenmiş bir deniz dalgası motifi görülür. Güncel çalışma saatleri ve ücreti yayımlanmış değil; gitmeden önce açık olduğunu teyit edin.
Keçeli Hamamı (Çekirge)
I. Murad Caddesi ile Selvi Sokak'ın kesiştiği köşededir. Kültür Portalı yapının Fatih döneminden önce inşa edildiğini, Bursa Büyükşehir Belediyesi ise 14. yüzyılda Vakıfbahçe termal kaynağından beslenecek biçimde yapıldığını yazar. TDV İslâm Ansiklopedisi onu Çekirge kaplıcaları arasında sayar: kubbeli sıcaklığın ortasında yuvarlak bir havuz ve çevresinde üç kurna bulunur. Bugün Marigold Thermal & Spa Hotel bünyesinde, Tarihi Keçeli Kadınlar Hamamı adıyla kadınlara hizmet veriyor. Adres ve iletişim bilgileri Keçeli Tarihi Kadınlar Hamamı profilinde.
Yeni Kaplıca, Kaynarca ve Kara Mustafa (Kükürtlü)
Üçü de Yeni Kaplıca Caddesi'nde, aynı işletmenin çatısı altında. Adres, telefon ve fiyat listesi ortak.
Yeni Kaplıca. İşletmenin sitesine göre Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle, padişahın iyileşmesi için sadrazam Rüstem Paşa tarafından 1552'de yaptırıldı. TDV İslâm Ansiklopedisi onu Osmanlı hamam mimarisinin gelişmiş örneklerinden biri sayar. Soğukluk bölümü 12 metre çaplı iki büyük kubbeyle örtülü. Sekiz köşeli yıldız biçimindeki sıcaklığın ortasında büyük bir havuz var. Sıcak su aslanağzı biçimli bir taştan önce küçük bir havuza, oradan büyük havuza akıyor; duvarlar çiniyle kaplı. Bugün erkekler hamamı ve aile banyolarıyla çalışıyor. Ayrıntılar Yeni Kaplıca Erkekler Hamamı profilinde.
Kaynarca Kaplıcası. Yeni Kaplıca'nın yanında, 17. yüzyılın sonlarında yapıldı. Bugün kadınlara özel hamamı ve termal oteliyle çalışıyor; kadınlar bölümünde kese ve masaj yapılıyor.
Kara Mustafa Kaplıcası. TDV İslâm Ansiklopedisi yaptıranın kesin bilinmediğini yazar. Yakınında Kara Mustafa Paşa'nın eşi Hatice Sultan'ın 15. yüzyıldan kalma türbesi bulunduğu için Paşa'nın vakfı olduğu düşünülür; yapım yılı 1490 olarak da verilir. Kiremit çatılı küçük yapı dışarıdan bir ev gibi görünür. İşletmenin sitesine göre umumi hamamda kese ve sabunlu masaj yapılıyor; ayrıca aile banyoları ve 15 odalı bir termal otel var.
Çakır Ağa Hamamı (kale eteği)
Listede Çekirge dışında kalan tek yapıdır. Kültür Portalı'na göre II. Murad döneminde Bursa ve İstanbul subaşısı olan Çakır Ağa yaptırdı. Kadınlar ve erkekler için iki ayrı bölümü olan bir çifte hamamdır; erkekler kısmı daha büyüktür. Hamama gelir sağlamak için kuzey ve batı cephesine dükkânlar eklendi. 1962'de kapsamlı bir onarım gördü ve bugün de hamam olarak çalışıyor. Kale eteğinde, Tophane'ye çıkan yolun solunda, Kazım Baykal Caddesi üzerindedir. Atatürk Caddesi'nden yürüyerek ulaşılır.
Hamam olarak çalışmayan tarihi yapılar
Bursa'daki tarihi hamamların hepsi bugün yıkanmak için kullanılmıyor. Orhan Gazi'nin 1339'da yaptırdığı hamam, bugün Aynalı Çarşı olarak biliniyor. Çekirge'deki Kükürtlü Kaplıcası'nın erkekler kısmını I. Murad, kadınlar kısmını II. Bayezid yaptırdı; bina bugün Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından kullanılıyor. Adını bir listede gördüğünüz bir yapıya gitmeden önce hâlâ hamam olarak çalıştığını teyit edin.
Fiyatlar
Aşağıdaki fiyatlar Yeni Kaplıca, Kaynarca ve Kara Mustafa'nın ortak fiyat listesinden, 23 Eylül 2026 itibarıyla alındı. Fiyatlara KDV dahil. Diğer dört yapı için yayımlanmış güncel bir fiyat bulamadık; ücreti gitmeden sorun.
Genel bölümler. Üç kaplıcada da ücretler aynı:
- Kaplıca girişi: 500 TL
- Halk günü girişi (salı): 430 TL
- Yataklı bölüm: 750 TL
- Kese: 550 TL
- Köpüklü masaj: 650 TL
- Yağlı masaj: 800 TL
- Çocuk (6-10 yaş): 250 TL
Yeni Kaplıca'nın listesine göre 0-5 yaş ücretsiz. Kaynarca'da havlu kirası 150 TL. Halk günü tarifesi resmi tatillerde ve 15 Haziran-15 Eylül arasında uygulanmıyor.
Aile banyoları. Yeni Kaplıca'da iki kişilik lüks kabin 1,5 saat için alt katta 1.300 TL, üst katta 1.500 TL. Kara Mustafa'da aile banyosu saatlik: normal günde 1 kişi 600 TL, 2 kişi 750 TL, 3 kişi 1.100 TL; halk gününde 500, 600 ve 900 TL.
Konaklama. Kara Mustafa ve Kaynarca otellerinde kahvaltı dahil oda 1 kişi için 2.200 TL, 2 kişi için 2.500 TL.
Gitmeden önce
Kadın-erkek düzeni. Genel bölümler kadınlara ya da erkeklere ayrılmış: Yeni Kaplıca erkeklere, Kaynarca ve Keçeli kadınlara hizmet veriyor. Eski Kaplıca ile Çakır Ağa'da iki ayrı bölüm var. Birlikte yıkanmak isteyen çiftler ve aileler için aile banyoları var; Yeni Kaplıca, Kara Mustafa ve Eski Kaplıca'da bu seçenek bulunuyor.
Salı günü. Yeni Kaplıca, Kaynarca ve Kara Mustafa'da salı günleri giriş 70 TL daha ucuz. 15 Haziran-15 Eylül arasında ve resmi tatillerde bu indirim yok.
Sağlık. Yeni Kaplıca, hekim denetiminde tamamlayıcı tedavi olanakları sunduğunu ve programları arasında romatizmal hastalıklar ile eklem rahatsızlıklarının bulunduğunu yazıyor. Kaplıca bir tedavinin yerini tutmaz. Kronik bir rahatsızlığınız ya da kalp-damar hastalığınız varsa veya hamileyseniz önce hekiminize danışın.
İlk kez gidecekseniz. Soyunmalıktan sıcaklığa hangi sırayla geçileceğini hamam nasıl kullanılır yazısında adım adım anlattık.
Spa Deneyimi'nde Bursa hamamları
Spa Deneyimi'nde her işletmenin profilinde çalışma saatleri, hizmet listesi ve iletişim bilgileri yer alır. Sıralama satın alınamaz.
- Bursa'da Türk hamamı hizmeti veren işletmeler
- Osmangazi'deki hamamlar
- Bursa'da kese yapan işletmeler
- Kaplıca mekân türü
İstanbul'daki örnekleri merak ediyorsanız İstanbul tarihi hamamları yazısına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi: Kaplıca
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Portalı: Keçeli Hamamı, Çekirge Adak Hamamı, Çakırağa Hamamı
- Bursa Büyükşehir Belediyesi, Visit Bursa: Eski Kaplıca, Keçeli Hamamı
- Yeni Kaplıca, Kara Mustafa ve Kaynarca: fiyat listesi, tarihi kaplıca çinileri, ana sayfa
- Kervansaray Termal Hotel: Havuz ve hamam
- Milliyet: Hamamlar şehri Bursa (31 Mart 2016; Kaynarca, Kara Mustafa ve Aynalı Çarşı tarihleri için)
Bu yazı Spa Deneyimi editörleri tarafından hazırlanmıştır. Sıralama ve doğrulama rozeti satın alınamaz.