Kese, ısınıp ıslanmış cilde sert dokulu bir eldivenle yapılan mekanik bir peelingdir ve yüzeydeki ölü deri tabakasını alır. Hamamda yapılan tam kese için normal ciltte 3-4 haftada bir yeterlidir, çünkü cildin üst tabakası yaklaşık bir ayda yenilenir. Kuru, hassas ya da koyu tenli ciltte aralık daha uzun tutulmalı; açık yara, güneş yanığı ya da aktif egzama varsa kese yapılmamalıdır.

Kese nedir?

Kese, Türk hamamı geleneğinin temel parçasıdır. Türk Dil Kurumu sözlüğü keseyi "yıkanırken kir çıkartmak için ele geçirilen, vücudu ovmaya yarayan" cep biçiminde bir bez olarak tanımlar. Günlük dilde "kese yapmak", "kese atmak" ve "kese yaptırmak" aynı işlemi anlatır.

Kese geçmişte hamama gidenin kendi eşyasıydı: Osmanlı döneminde kadınlar peştamal, lif, sabun ve hamam tasıyla birlikte keselerini de bohçalarında getirirdi; hamamlarda ipek kese yaygındı. Bugün çoğu hamam keseyi kendisi verir.

Kesede çıkan gri rulolar halk arasında "kir" diye bilinir; büyük bölümü sıcak suyla yumuşamış ölü deri hücreleridir. Cildin en dıştaki bu tabakası ölü hücrelerden oluşsa da işlevsiz değildir: suyun vücuda kolayca girip çıkmasını engelleyen koruyucu bir bariyerdir. Bu yüzden çok rulo çıkması daha iyi bir kese yapıldığı anlamına gelmez.

Kese bir temizlik ve cilt bakımı uygulamasıdır; cildi daha pürüzsüz bırakır. Bir hastalığı tedavi etmez, kilo verdirmez ve selüliti gidermez.

Hamamda kese nasıl yapılır?

Hamamda kese, vücudun göbek taşında terletilerek hazırlanmasıyla başlar. Sıra çoğu hamamda şöyledir:

  1. Isınma: Sıcaklık bölümünde ya da göbek taşında 15-20 dakika oturun veya uzanın. Cildin yumuşaması için bu adım şarttır; soğuk cilde kese yapılmaz.
  2. Islatma: Erkekler bölümünde tellak, kadınlar bölümünde natır vücudunuzu ılık suyla ıslatır.
  3. Kese: Görevli ıslak keseyi eline geçirip vücudu bölüm bölüm ovar; genellikle sırttan başlar, kollar, bacaklar ve gövdeyle devam eder. Bu bölüm çoğunlukla 15-25 dakika sürer.
  4. Durulama: Çıkan ölü deri ılık suyla tamamen akıtılır.
  5. Köpük: Pakette varsa köpük masajı keseden sonra gelir.
  6. Dinlenme: Soğukluk bölümünde serinleyin, su için ve cildinize nemlendirici sürün.

Hafif bir sürtünme ve sıcaklık hissi normaldir, ama kese acıtmamalıdır. Yanma ya da çizilme hissederseniz "daha hafif" demeniz yeterlidir. Kese sonrası ciltteki pembelik genellikle birkaç saat içinde geçer. İlk kez gidiyorsanız hamamın nasıl kullanıldığını ve hamam çantasına neler koyacağınızı da okuyun.

Evde kese nasıl yapılır?

Evde kese, hamamdakinden daha hafif yapılmalıdır; cilt hamamdaki kadar yumuşamaz ve kendi elinizle basıncı ayarlamak zordur.

  1. 10-15 dakika sıcak bir duş alın ya da küvette bekleyin.
  2. Keseyi ıslatın. Sabun kullanmayın; kese ıslak ve sabunsuz cilde yapılır.
  3. Kısa ve hafif hareketlerle çalışın, aynı yere defalarca geçmeyin. Dirsek, diz ve topuk gibi kalın bölgelere biraz daha, iç kollara ve boyna daha az bastırın.
  4. Vücut kesesini yüzde ve genital bölgede kullanmayın.
  5. Ilık suyla durulayın ve cildiniz hâlâ nemliyken hemen nemlendirici sürün.
  6. Keseyi yıkayıp sıkın ve banyonun dışında kurumaya asın.

Hamamdaki kese, cilt sıcak ve nemli ortamda uzun süre yumuşadığı ve görevli sırt dahil bütün vücuda eşit basınç uyguladığı için daha kapsamlıdır. Evde kese ise iki hamam arasında cildi pürüzsüz tutmaya yeter; sırt gibi uzanamadığınız bölgeleri hamama bırakabilirsiniz.

Kese kaç günde bir yapılır?

Kese sıklığı cilt tipine ve kesenin sertliğine bağlıdır. Hamamda yapılan tam kese için şu aralıklar çoğu kişiye uyar:

  • Normal cilt: 3-4 haftada bir, yani ayda bir.
  • Yağlı ve kalın cilt: 2-3 haftada bir.
  • Kuru, hassas ya da sivilceye yatkın cilt: 6-8 haftada bir ya da daha seyrek.

Bu aralıkların gerekçesi cildin yenilenme hızıdır. Derinin alt katmanında oluşan yeni hücreler en dış tabakaya yaklaşık bir ayda ulaşır; tam kese bu tabakanın büyük kısmını aldığı için yeniden oluşmasına zaman tanımak gerekir. Amerikan Dermatoloji Akademisi de peeling ne kadar sertse o kadar seyrek yapılması gerektiğini, aşırı peelingin cildi kızarık ve tahriş olmuş bırakabileceğini belirtir.

Evde yapılan hafif kese de haftada birden sık olmamalıdır; hassas ciltte iki-üç haftada bir yeterlidir. Kışın cilt zaten kuruduğu için aralığı açmak mantıklıdır. Düğün, gelin hamamı ya da tatil gibi özel bir günden hemen önce ilk kez sert kese yaptırmayın; olası kızarıklığın geçmesi için birkaç gün pay bırakın.

Daha seyrek yapması gerekenler: kuru ya da hassas ciltliler; koyu tenliler, çünkü sert peeling bazı kişilerde lekelenmeyi artırabilir; retinoid, retinol ya da benzoil peroksit içeren ürün kullananlar, çünkü bu ürünler cildi hassaslaştırır.

Kese ile köpük masajı arasındaki fark nedir?

Kese ile köpük masajı farklı işlemlerdir ve çoğu hamamda birlikte, "kese köpük" adıyla sunulur. Kese ölü deriyi alan bir peelingdir; köpük masajı ise sabun köpüğüyle yapılan yıkama ve hafif masajdır. Sıra çoğunlukla önce kese, sonra köpüktür: önce ölü deri alınır, ardından vücut köpükle yıkanır. Hassas cildiniz varsa yalnızca köpük yaptırabilir ya da keseyi hafif isteyebilirsiniz.

Kese eldiveni nasıl seçilir?

Kese eldiveni geleneksel olarak bürümcükten, yani ham ipekten dokunan ince bir kumaştan yapılır. Bugün ipek ve sentetik dokulu, yumuşaktan serte farklı keseler bulunur. Hassas ciltte yumuşak dokulu bir kese seçin. Kendi kesenizi hamama götürebilirsiniz; hem hijyen açısından içiniz rahat eder hem de sertliğini bildiğiniz için sonuç daha öngörülebilir olur.

Kese, lif gibi gözenekli olduğu ve nemli kaldığı için ölü deri ve bakteri biriktirebilir. Her kullanımdan sonra durulayıp banyonun dışında kurutun ve başkasıyla paylaşmayın. Küf, kötü koku ya da yıpranma görürseniz yenisini alın.

Kimler kese yaptırmamalı ya da önce hekime danışmalı?

Şu durumlarda kese yaptırmayın:

  • Açık yara, çizik, güneş yanığı ya da yeni dövme varsa.
  • Egzama ya da sedef (psoriazis) alevlenmesi varsa. Çizik ve sıyrıklar sedefi alevlendirebilir; egzamalı cilt de tahriş edicilere ve sıcağa karşı hassastır.
  • Tıraş ya da ağdadan hemen sonra; birkaç gün bekleyin.

Şu durumlarda önce hekiminize danışın:

  • Bir cilt hastalığı için tedavi görüyor ya da cildi hassaslaştıran bir ilaç kullanıyorsanız.
  • Kan sulandırıcı kullanıyorsanız ya da kolay morarıyorsanız.
  • Diyabetiniz ya da his kaybınız varsa; sıcaklığı ve sürtünmeyi tam hissedemeyebilirsiniz.
  • Hamileyseniz, kalp-damar hastalığınız ya da yüksek tansiyonunuz varsa: burada kese kadar hamamın sıcaklığı da önemlidir. Gebelikte nelere dikkat edileceğini hamilelikte masaj ve spa rehberinde anlattık.

Kese nerede yaptırılır?

Kese, hamamı olan tesislerin neredeyse tamamında sunulur; kese hizmeti veren işletmeleri şehrinize göre listeleyebilirsiniz. Tarihi hamamlarda kese çoğu zaman paketin parçasıdır: İstanbul'daki Süleymaniye Hamamı, yaklaşık 105 dakikalık ritüelinde kese, köpük ve ikramı fiyata dahil eder. Bursa Çekirge'deki Keçeli Tarihi Kadınlar Hamamı ise yalnızca kadınlara termal sulu hamam, kese ve köpük sunar.

Kesenin fiyatını hamamın türü, şehir, süre ve pakete giren hizmetler belirler; İstanbul için ayrıntılar İstanbul hamam fiyatları yazısında.

Sık sorulan sorular

Kese kaç günde bir yapılır?

Hamamda tam kese normal ciltte 3-4 haftada bir, yağlı ciltte 2-3 haftada bir, kuru ve hassas ciltte 6-8 haftada bir yapılabilir. Evde hafif kese haftada birden sık olmamalıdır.

Kese ne kadar sürer?

Kesenin kendisi çoğunlukla 15-25 dakika sürer. Öncesindeki 15-20 dakikalık ısınma ve ardından gelen köpükle birlikte hamamda en az bir saat ayırmanız gerekir.

Önce kese mi yapılır, köpük mü?

Önce kese, sonra köpük. Kese ölü deriyi alır; köpük ardından vücudu sabunla yıkar.

Kese acıtır mı?

Acıtmamalıdır. Sürtünme ve sıcaklık hissi normaldir; yanma ya da çizilme hissederseniz görevliden daha hafif yapmasını isteyin.

Kese sonrası ne yapılmalı?

Hemen nemlendirici sürün ve aynı gün uzun süre güneşte kalmayın; yeni açılmış cilt daha hassastır.

Yüze kese yapılır mı?

Vücut kesesi yüz için fazla serttir; yüzde kullanmayın. Yüz için daha yumuşak, yüze uygun ürünler seçin.

Kaynaklar

Bu yazı Spa Deneyimi editörleri tarafından hazırlanmıştır. Sıralama ve doğrulama rozeti satın alınamaz.